Posegregujmy śmieci – garbage, trash, rubbish, litter, waste, junk… [ADVANCED]

Czyli mamy w angielskim przynajmniej sześć rzeczowników o tym znaczeniu. Trochę dużo, prawda? I skąd tu wiedzieć, kiedy którego używać? Spróbujmy jakoś przekopać się przez te hałdy, tak abyś odtąd zawsze wrzucał odpadki do właściwego językowego pojemnika.

 

GARBAGE / TRASH / RUBBISH

 

Są to trzy zdecydowanie najbardziej powszechne w krajach anglosaskich wyrazy oznaczające „śmieci”. Dwa pierwsze o wiele częściej usłyszymy z ust Amerykanów, trzeci jest bardzo typowy dla brytyjskiej wersji angielskiego. Możesz więc spróbować zapamiętać następujący językowo-matematyczny pseudowzór:

 

GARBAGE (AmE) lub TRASH (AmE) = RUBBISH (BrE)

 

A po co Amerykanie mają dwa słowa? Chodzi o to, by rozróżnić pomiędzy śmieciami bardziej organicznymi, czyli mokrymi („garbage”), a nieorganicznymi, suchymi („trash”). Dodatkowo „trash” może opisywać coś, co wyrzucamy, ale co niekoniecznie jest całkowicie bezużyteczne, natomiast z tego, co nazywamy „garbage” już raczej nic nie będzie.

 

Trzeba jednak dodać, że rozróżnienie to nie zawsze jest stosowane. „Garbage” i „trash” często używamy wymiennie, szczególnie kiedy nie mamy ochoty wnikać w szczegóły i mówimy po prostu o niepotrzebnych już nikomu odpadkach.

 

Brytyjczycy w ogóle nie mają takiego językowego podziału jak Amerykanie (co bynajmniej nie znaczy, że nie segregują śmieci). „Rubbish” może oznaczać zarówno śmieci mokre jak i suche.

 

W najbardziej ogólnym znaczeniu (jako śmieci, które wyrzucamy z domu) wszystkie trzy słowa powinniśmy traktować jako synonimy. Dlatego, kiedy Anglicy lub Amerykanie zasiadają, by spróbować w miłej atmosferze porozmawiać o obowiązkach domowych, z dużym prawdopodobieństwem usłyszymy któreś ze zdań:

 

Taking out the garbage is your goddamn duty! (Wynoszenie śmieci to twój cholerny obowiązek.)

Will someone finally take out this stinking rubbish? (Czy ktoś może w końcu wynieść te śmierdzące śmieci?)

If you don’t take out the trash immediately, I won’t let you play Fortnite for a week! (Jeśli natychmiast nie wyniesiesz śmieci, nie będziesz mógł grać w Fortnite’a przez tydzień.)

 

Zwróć też uwagę, że słowa te dość często stosujemy w trochę innym, bardziej przenośnym znaczeniu. „Rubbish” i „garbage” używane są, kiedy chcemy określić coś jako „bzdury” czy „do niczego, „trash” natomiast ma związek z obrażaniem lub ostrym krytykowaniem kogoś.

 

What you said is a load of rubbish. (To co powiedziałeś to stek bzdur.)

There is nothing but garbage on TV. (W telewizji pokazują same bzdety.)

I think you should cut out all the trash talk. (Myślę, że powinieneś skończyć z tym ubliżaniem.)

 

JUNK

 

Wyraz ten jest chyba najbliższy znaczeniowo naszym „gratom” czy „rupieciom”. Użycie tego słowa podkreśla fakt, że jakieś rzeczy są bezużyteczne lub bezwartościowe, choć niekoniecznie jest to coś, co wyrzucamy.

 

I think I’m going to put all that junk in the shed. (Chyba przeniosę te wszystkie graty do szopy.)   

 

Na pewno słyszałeś też wyrażenia ze słowem „junk”, z których najbardziej znane to oczywiście „junk food” (tłumaczone jako „śmieciowe jedzenie”). Nie są to chyba do końca takie znowu śmieci, skoro zamiast w koszu lądują w naszych żołądkach 😉

 

Terry, you definitely eat too much junk food. (Terry, ty jesz zdecydowanie za dużo śmieciowego żarcia.)

 

WASTE

 

Wyraz ten najczęściej oznacza po prostu „odpady”, szczególnie kiedy mówimy o zarządzaniu nimi i ochronie środowiska.

 

The governement should do something about the toxic waste in our rivers. (Rząd powinien zrobić coś w kwestii toksycznych odpadów w naszych rzekach.)

„Zbych-Clean” is a leading Polish waste management company. („Zbych-Clean” to wiodące polskie przedsiębiorstwo zarządzające odpadami.)

 

„Waste” jest również używane w różnego rodzaju zbitkach wyrazowych, na przykład „waste paper” („makulatura”). Od tego słowa wzięły się wyrażenia „wastepaper basket” (brytyjski angielski) i „waste basket” (amerykański angielski), które oznaczają rodzaj kosza na śmieci, który jest typowy dla biur. Angielskie odpowiedniki naszego „kosza” to zresztą temat na oddzielny wpis – panuje w tej kwestii spory bałagan.

 

LITTER

 

Ostatni z naszych wyrazów oznacza śmieci, które znajdziemy na ulicy lub w innych miejscach publicznych. Nie wiem, dlaczego Anglosasi mają na nie specjalne słowo, ale faktem jest, że tabliczki z napisem „no littering” możemy spotkać na angielskich i amerykańskich ulicach niemal na każdym kroku.

 

After the New Year event the square was full of litter. (Po imprezie noworocznej plac był pełen śmieci.)

 

Tutaj ważna wiadomość dla kociarzy. „Litter tray” (British) lub „litter tray” (American) to znana im wszystkim aż za dobrze „kuweta”.

 

To chyba tyle w tej niekoniecznie przyjemnie pachnącej kwestii 😉 W kolejnych tygodniach obiecuję pisać tylko o kwiatkach i perfumach z numerem 5.

 

Tradycyjnie zapraszam Cię do nauki angielskiego ze mną. Zapoznaj się proszę z moją ofertą zajęć online lub stacjonarnych oraz indywidualnej opieki lektorskiej. A gdybyś nagle wpadł w językowe tarapaty, pamiętaj o moim pogotowiu językowym.

 

A jeżeli jeszcze nie subskrybujesz mojego cotygodniowego Newlsettera, możesz to zrobić w tym miejscu. Znajdziesz w nim dużo przydatnych informacji i materiałów językowych. Zapraszam też na mój Fanpage na Facebooku.

 

A teraz spróbuj rozwiązać test sprawdzający opanowanie tego zagadnienia. Twoje wyzwanie to udzielenie 6 poprawnych odpowiedzi na 8 pytań. Spróbuj wybrać takie  tłumaczenia, które wydają Ci się najbardziej prawdopodobne w danej sytuacji. Powodzenia!